Hormuz tıkanıklığı küresel kükürt tedarik zincirini ortadan ikiye böldü
Hormuz Boğazı'ndaki tıkanıklık küresel kükürt tedarik zincirini tam ortadan böldü. Mayıs sonu ve haziranda Orta Doğu limanlarından yüklenen 900.000 ton kükürdün piyasaya çıkmasıyla görülen kısa rahatlama, bölgesel ateşkes görüşmelerinin tıkanması ve askerî hareketliliğin yeniden artmasıyla tamamen buharlaştı.
Gemiler şu anda yükleme rıhtımlarına yanaşamıyor. Bu kilitlenme, üçüncü çeyrek kontrat görüşmelerini ve spot piyasa beklentilerini alıcıların öngörmeye bile başlamadığı seviyelere taşıdı.
Sert fiyat sıçramaları ve kilitlenme: Orta Doğu FOB (İran hariç) fiyatları nominal olarak yatay görünüyor, ortalama 945 $/ton (890-1.000 $ bandında). Ama bu istikrar aldatıcı. Fiyatın nisanda 752 $, mayısta 868 $ iken buraya tırmandığı düşünülürse piyasanın ne kadar ince bir ipte yürüdüğü anlaşılır. Çin'e granül CFR 1.000-1.100 $ aralığına oturdu; ancak tüccarlar jeopolitik risk sigortasını hesaplayamadıkları için tekliflerini masadan çekmeye başladı. Çin iç piyasası ise teslim gecikmelerini fiyatladı: tek haftada ton başına 250 RMB artarak 8.900 RMB'ye çıktı.
En sert darbe Avrupa kontratlarına indi. Üçüncü çeyrek sıvı kükürt kontratları ton başına 325 $ gibi görülmemiş bir artışla kapandı. Benelüks teslimleri 840-856 $ CFR, Kuzeybatı Avrupa 882-899 $ CPT olarak bağlandı. Rafineriler bu maliyeti sülfürik asit ve gübre fiyatlarına yansıtamazsa üretim kesintileri kaçınılmaz olacak.
Bölgesel kırılmalar ve stok krizi: Çin limanlarındaki kükürt stokları kelimenin tam anlamıyla eridi. 2024'te 2,72 milyon ton, 2025'te 2,32 milyon ton olan toplam liman stoku, 3 Temmuz 2026 itibarıyla 737.000 tona düştü. Tüketiciler sıfıra yakın stokla çalışıyor. Sinopec gibi devler yurt içi fosfatlı gübre üreticilerini korumak için ihracattan tamamen vazgeçti; Kuzey Çin'deki büyük bir rafineri sekiz haftadır tek bir satış ihalesi açmadı.
Sahra altı Afrika'da durum tam bir arz şokuna dönüştü. Orta Doğu kargolarının aniden durmasıyla yılın ilk beş ayındaki kükürt ithalatı %68 düşerek 56.300 tona geriledi. Copperbelt'teki madencilik şirketleri üretimi sürdürebilmek için Vancouver ve ABD Körfezi'nden fahiş primlerle tonaj bulmak zorunda kaldı. Bu telaş, Richards Bay limanı ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti arasındaki kamyon navlununu ton başına 600 $'a çıkardı ve yerel kimya üreticilerini kapasite kısmaya zorladı.